Wstęp i disclaimery

W ostatnio piątek miałam przyjemność zagrać z Filipem w Middle Earth Quest, stosunkowo niedawno wydaną, dużą pozycję Fantasy Flight Games. Poniższy opis jest zupełnie nieuprawnioną po-jedno-rozgrywkową recenzją i nie jest polecany do lektury dla nieplanszówkowiczów

Opis gry z nawiązaniami do innych gier

Celem gry jest – surprise, nie chodzi o zdobycie jak największej liczby punktów. Celem gry jest w momencie zakończenia gry mieć zrealizowany Sekretny Cel (coś jak Secret Agenda cylońskiego lidera w dodatku do BSG). Jeden cel mają Bohaterowie, drugi Sauron. Jeśli jest remis, czyli obie strony zrealizowały cel albo obie nie zrealizowały, odbywa się Finałowa Walka z Przedwie… tfu, z Nazgulami.

Gra kończy się gdy znacznik historii dojdzie do końca toru. Ale nie ma lekko, bo znaczników jest 4 – jeden bohaterów, trzy Saurona i jest jeszcze jedna dodatkowa zasada, że jak wszystkie trzy znaczniki Saurona przejdą pewien punkt na tracku… Nieważne. Pi razy oko gra trwa ustaloną liczbę rund, przy czym Sauron może trochę ją przyspieszyć.

Plansza jest gigantyczna i usiana lokacjami jak w Androidzie, ale lokacje są połączone ścieżkami, jak w Arkham Horror. Dla kogoś, kto nie ma obcykanego Tolkiena, nauczenie się, gdzie co jest, może być na początku nieco problematyczne, na szczęście poszczególne regiony oznaczone są kolorami. Każde przejście między lokacjami opisane jest liczbą i symbolem, aby z niego skorzystać, należy odrzucić z ręki tyle kart ile wskazuje liczba lub jedną z danym symbolem.

Tu warto omówić ciekawy, karciankowy mechanizm zasobów Bohatera. Każdy Bohater posiada talię swoich własnych kart (talia ta może ulegać zwiększeniu o dodatkowe karty, tzw. karty treningu, wskutek eventów), która tworzy jego Pulę Życia. Co rundę dociąga się z niej do ręki tyle kart, ile wynosi Fortitude postaci. Karty z ręki zużywa się podczas walki i do przemieszczania się po planszy, odkładając je do Puli Zmęczenia. Także odniesione w walce obrażenia oznacza się kartami, przekładając je z Puli Życia do Puli Obrażeń. Aby karty wróciły do Puli Życia z pozostałych Pul, należy Odpocząć lub Uleczyć się, a to daje punkty Sauronowi (konkretnie – przesuwa jeden z jego najbardziej zapóźniony znacznik).

W każdej rundzie najpierw wykonuje ruch Sauron, potem po kolei Bohaterowie. W grze dwuosobowej Bohater rusza się dwa razy pod rząd i mój Sauron bardzo na to narzekał.

Nie wdając się w szczegóły, w przebiegu rund widać pokrewieństwa z innymi grami FFG. Jest faza Westeros vel karty Mitów. Jest rozkładanie na planszy dziesiątek żetonów. Jest zbieranie przez Bohaterów klusiów, przepraszam, favorów, które uzbierawszy, biegną zamknąć bramę, przepraszam, usunąć Sauronowego Plota. Jest Encounter na zakończenie ruchu Bohatera – ciągniemy karty z odpowiedniej dzielnicy, przepraszam, regionu i coś się dzieje. Jest zagrywanie Kart Cienia (nawet tak właśnie się nazywają) przez Saurona na Bohaterów. Są przedmioty, które robią Bohaterom dobrze i Karty Korupcji, które robią im źle, wszystkie w zgrabnym rozmiarze mini-American. Jest kładzenie na planszy zakrytych żetoników, pod którymi może się kryć młody wampir lub… eee… pod którymi kryje się jakiś potwór (to jest akurat o tyle lewe, że biedny Sauron te potworki losuje, a nie wybiera). Są questy, wypisz-wymaluj przypominające Androidowe ploty, tylko czas im nie tyka.

Walka w MEQ polega na jednoczesnym zagrywaniu kart i próbie przewidzenia, co też zagra przeciwnik (trochę Cosmic Encounter, bardziej Dracula). Trwa do wyczerpania obu walczących stron (zużycia wszystkich punktów siły) lub do zgonu. Zgon nie jest szczególnie dotkliwy, bohater-denat budzi się w najbliższym Heaven (jak w AH).

No i do tego są oczywiście śliczne połamane figurki. O ile pamiętam stan egzemplarza, na którym grałam, to suma strat wynosiła kilka elementów – na pewno była w woreczku luźna ręka z toporkiem, na pewno jeden koń Nazgula nie miał przedniej nogi. Jak się człowiek nie przygląda, to bardzo się w oczy nie rzuca, ale jednak trochę obciach, że głupich figurek z plastiku nie potrafią tak zaprojektować, żeby się nie rozsypały. Figurki są smutnoszare, maniacy na pewno je malują.

Podsumowanie i wrażenia

Wrażenia z gry mam jak po większości przygodówek – było bardzo miło, cieszę się, że zagrałam, wątpię, żebym jeszcze kiedyś miała ochotę Grałam Bohaterką Eleanor i odniosłam wrażenie, że gra Sauronem jest ciekawsza. Sauron ma jakieś decyzje – wybiera, które ploty zagrać, czy chce rozwijać wszystkie znaczniki, czy się wyspecjalizować, musi coś zaplanować parę rund do przodu i modlić się, żeby mu nie popsuli. Bohater gra tak dość prosto – tam leży plot, tam idę go ubić, takiego mam questa, to go idę zrealizować, tu stoi bonus, to po niego pójdę. Też są jakieś decyzje do podjęcia, jakieś zarządzanie ręką, ale niezbyt ambitne. Może i słusznie, bo to ameritrash, a nie euro. W swojej klasie gra niewątpliwie dobra, boli tylko w zasadzie niewielka ilość kart – ale to oczywiście dla wydawcy pole do tzw. “dojonka” na dodatkach.

Zaległy zestaw recenzji.

Książka “Dom nad rozlewiskiem” Małgorzaty Kalicińskiej. Zauważyłam ją w lipcu u teściów i zaczęłam czytać. Nie mogłam niestety pożyczyć, bo miał ją “w czytaniu” teść! Tak, dobrze widzicie, teść – teściowa już przeczytała. Nabyłam więc własny egzemplarz, pożarłam, pożyczyłam mamie, pochłonęła i pożycza kolejnej koleżance. I wujek, okazuje się, przeczytał już wszystkie 3 części… Książka to niebywale ciepła i pozytywna opowieść o kobiecie w średnim wieku, która rzuciła wszystko i pojechała na Mazury. Mówi o relacjach międzyludzkich, o trudnych sprawach rodzinnych, o kobiecym spojrzeniu na świat. Niby takie nijakie paplanie o niczym, a zupełnie zasłużony bestseller. Polecam.

Książka “Piekło pocztowe”, Terry Pratchett. Normalnie czytam Pratchetta w oryginale, ale biblioteka była nieczynna i potrzebowałam na szybko kupić coś do czytania w pociągu. Pratchetta polecać nie trzeba, napomknę tylko, że w tej powieści było o poczcie (nie spodziewalibyście się po tytule, huh?) i przewadze listów na emailami… eee… wiadomościami sekarowymi, o bezdusznych korporacjach, niewolnictwie (a może golemy bardziej były alegorią na zwierzęta niż niewolników?), hakerach, filatelistyce i Nadziei. Doskonale skomponowane, jak zwykle.

Gra komputerowa “Plants vs. Zombies”. Zombie idą przez Twój ogródek, a Ty możesz bronić się tylko swoimi Groszkoplujkami, Kapustopultami i Grzybkami-Halucynkami… Na zbliżającego się zombie-Jacksona (gra powstała przed śmiercią Michaela i nawiązuje do teledysku Thriller, proszę nie krzyczeć o złym smaku) najlepsza będzie Wybuchowa Wisienka, a kosiarki na końcu trawnika będą naszą ostatnią linią obrony… Wszystko kolorowe z uroczym tłem muzycznym i prześmiesznym Szalonym Dave’m jako poradnikiem. Nie chcecie w to grać, bo uzależnia. Naprawdę nie chcecie. OK, zostaliście ostrzeżeni – oto link.

Gra towarzyska “Dixit”. OMG, Dixit jest jedyną nową grą jaką poznałam od Avangardy! Zaniedbałam się przez to granie w prototypy! Ad rem: Dixit to zupełnie nietypowa gra karciana z zupełnie niepotrzebną planszą i za dużym pudełkiem. Najbardziej przypomina grę w kalambury. Gracze otrzymują pięknie ilustrowane karty – miałam kiedyś wydanie Andersena ilustrowane w podobnym klimacie. Zasady są dwuminutowe: Gracz rozpoczynający – Narrator wybiera jedną za swoic kart, kładzie ją zakrytą i prezentuje jakieś skojarzenie, jakie ma z jej obrazkiem. Wszyscy pozostali gracze dorzucają po jednej karcie, aby zmylić przeciwników, następnie karty odkrywa się i każdy zgaduje, którą z nich miał na myśli Narrator. Jeśli skojarzenie było zbyt oczywiste i wszyscy zgadli lub skojarzenie było za trudne i nikt nie zgadł – Narrator nie dostaje punktów.  Ponadto dostają punkty wszyscy, którzy zgadli i ci, którzy swą dołożoną kartą kogoś zmylili. Następny gracz zostaje Narratorem. Koniec zasad. Wadą Dixita wydaje mi się konieczność grania w specyficznym gronie. Gra z obcymi to loteryjka – zgadną albo nie, niewiele o nich wiesz (spodziewalibyście się, że ktoś nie wie, kto to jest Buka z Muminków)? Gry ze znajomymi nie próbowałam, ale jeśli w grupie są osoby o większym i mniejszym stopniu zażyłości, to te lepiej się znające są w stanie wymyślać nieprzeniknione skojarzenia – np. z jakimś wydarzeniem, o którym nikt poza nimi nie wie. Ogólnie zagrać trzeba, żeby zobaczyć, z czym to się je, ale kupować, zwłaszcza za te pieniądze (>100zł) to już niekoniecznie.

Implementacja gry karcianej online “Race for the Galaxy” na Genie Game Server. Troszkę toporne, ale można pograć w R4tG z dodatkiem Gathering Storm bez tasowania kart i wstawania od kompa. Właśnie przerżnęłam turniej Polecam.

- Cezaaaaryyy… no zrób coś wreszcie…
- Ale ja rozważam…
- Co rozważasz?
- No bo mogę się przebudować… albo zaorać… albo wziąć warzywo… albo kamień… i zboże też kusi… i dniówka…
- Wiesz co, to się nie nazywa “rozważam”, tylko “ni cholery nie wiem, co zrobić”…

W rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego wydawnictwo Egmont zapowiedziało wydanie gry planszowej “Mali Powstańcy  – Warszawa 1944″.

Wielu może spodziewać się, że coś wydanego we współpracy z harcerstwem i Muzeum Powstania Warszawskiego będzie gniotem, którego jedynym atutem będzie tematyka i możliwość sprzedawania do szkół, niczym najgorsze ekranizacje lektur. Na szczęście w tym przypadku bynajmniej.

Miałam niekłamaną przyjemność grać w tę grę (wówczas pod roboczym tytułem “Warszawskie Dzieci”, który bardziej mi się podobał) półtora miesiąca temu, gdy była jeszcze prototypem noszonym przez autora w kartonowej tubie, z miękką planszą sklejoną pośrodku taśmą klejącą, z której zsuwały się pionki i kartami pokreślonymi długopisem. Mimo niedostatków domowego wykonania, grało nam się świetnie, bo mechanika gry jest naprawdę na najwyższym europejskim poziomie.

Gracze kontrolują łączników przenoszących rozkazy między powstańczymi oddziałami, mając do dyspozycji kilka kart ruchu. Każdą kartę trzeba wykorzystać, więc niełatwo podjąć decyzję – czy teraz jest ten moment, aby puścić się biegiem przez kanały? Czy może lepiej poprosić o pomoc kolegów, a morderczy sprint zostawić na później? Wyróżniającą grę ciekawostką jest element kooperacyjny: mimo że wygrywa gracz z największą liczbą punktów, nie można grać na zupełne blokowanie i ignorowanie planów pozostałych – trzeba zadbać o dostarczenie rozkazów do wszystkich dzielnic, w przeciwnym razie Powstanie upadnie i wszyscy przegrają. Całość toczy się na planszy przedstawiającej faktyczne warszawskie lokalizacje (choć oczywiście na potrzeby balansu gry niektóre odległości mogą być lekko przekłamane). Gra jest nietrywialna i trafiająca w gusta graczy lubiących lekkie eurogry, acz z powodzeniem można w nią pograć z “nieplanszówkowymi” znajomymi i rodziną, bo reguły są proste i przejrzyste. Co więcej, są to w zasadzie dwie gry w jednej – prostszy wariant “familijny” i bardziej złożony dla zaawansowanych graczy. Zaletą jest też akceptowalny dla normalnych ludzi (czyli nie planszówkowych maniaków) czas gry – 60 minut.

Wydanie gry (od razu w 3 językach)  zapowiedziane jest na połowę października, a jej powstawanie można śledzić na stronie http://malipowstancy44.blogspot.com/. Ja kupię na pewno!

PS. I nie, nikt mi nie płacił za ten tekst

Wyciąg z archiwum GG sprzed paru tygodni… Podkreślenia moje – fragmenty, które uważam za najlepsze.

Marek: wymyśliłem zabawę
Marek: wymyślamy jakiegoś lidera do tta i co on robi
Marek: może być przepakowany, ważne, żeby pasowało do jego biografii
Marek: i tak wymyśliłem Syzyfa – po wykonaniu ruchów przez przeciwnika cofnij jeden jego ruch
Marek: cud: Warszawskie metro – zyskujesz jedną akcję cywilną, jedną polityczną, fazy produkcji: 3 4 5 2 5 7 4 7 5 3 6 8 5 3 8 7 9
Perpetka: Andrzej Lepper – możesz zablokować przeciwnikowi jedną akcję cywilną, przed każdą turą wykonujesz jednak rzut k6, czy nie poszedł do więzienia
Perpetka: Aleksander Macedoński – jeśli przeciwnik ma trudny i skomplikowany problem decyzyjny i za długo myśli, możesz go rozciąć mieczem
korsarz: technologia: Piractwo – jeśli w grze wynaleziono już internet za darmo wynajdujesz jedną technologię co turę
korsarz: Babinicz – Rozstrzygając wojnę wliczasz do swojego wyniku bonusy armii swoich i przeciwnika
Perpetka: Babinicz to raczej: artyleria przeciwnika nie ma znaczenia
Perpetka: Chuck Norris – budujesz cudy za darmo w jednej rundzie
Perpetka: MacGyver – nie potrzebujesz surowców, żeby budować
Perpetka: Dr House – możesz zignorować napis na dowolnej karcie, twierdząc, że karty kłamią
korsarz: Cud: Wrocławska prokuratura – likwiduje korupcję
Perpetka: Cud: Unia Europejska – przeciwnicy w każdej turze muszą poświęcić akcję na dostosowanie swojego prawa do norm unijnych
korsarz: Jarosław Kaczyński – nikt nie chce zagrywać z Tobą paktów
Perpetka: Donald Tusk – cudy budują się automatycznie
Perpetka: Kamil Durczok – możesz zczyścić dowolne katy z uje**nego stołu
korsarz: Michael Jackson – możesz używać dowolnych znaczników tak jakby były białe
Perpetka: Morozowski i Sekielski – przed turą dowolnego gracza możesz powiedzieć “teraz my” i wykonać swoją turę
korsarz: Adam Małysz – dowolny sukces Twojej cywilizacji natychmiast odpala 5 tur golden age
korsarz: Dariusz Szpakowski – możesz dowolnie komentować ruchy przeciwników
korsarz: Roger – możesz co turę przekonać jednego robotnika przeciwnika aby dołączył do twojej cywilizacji
Perpetka: technologia – Java: możesz wykonać swoją akcję na planszy dowolnego przeciwnika, tylko na żadnej nie zadziała do końca zgodnie z Twoimi oczekiwaniami
Perpetka: jednostka F16 w offsecie – siła militarna +3, ale co rundę poświęcasz 1 akcję militarną na ich utrzymanie
Perpetka: Temple level max: Shopping Mall
Perpetka: Lab level max: Ask Google
korsarz: Arena level max: stadion
Perpetka: albo Big Brother
Perpetka: event “rozwiązanie WSI”: najsłabsza cywilizacja pokazuje pozostałym swoje karty akcji militarnych
Perpetka: event “globalne ocieplenie”: cywilizacja mająca najmniej żarówek traci wszytkie budynki levelu 1
korsarz: JP2 – Twoje światynie produkują +1 HF, zmiana ustroju kosztuje Cię akcję polityczną mniej… kiedy ten lider umiera wybuduj za darmo 3 światynie
korsarz: Władimir Putin – +1 akcja polityczna, +1 akcja militarna +1 siła wojskowa, darmowa technologia: telewizja… kiedy mija jego epoka zastąp go Miedwiediewem, zachowaj wszystkie bonusy

Zapraszam do dodawania dalszych w komentarzach

Słysząc po raz kolejny, że moja umiłowana Agricola jest grą o beznadziejnym temacie i to właśnie temat zniechęca ludzi do jej spróbowania, postanowiłam opracować dla niej alternatywny setting. Oto Agricola w wersji dla nielubiących rolnictwa

Gracz wciela się w rolę dowódcy grupy ludzi ocalałych z atomowego armageddonu, próbujących przetrwać w postapokaliptycznej rzeczywistości. Zaczyna z dwojgiem ocalałych w drewnianym bunkrze, jego celem jest budowa jak najlepszego obozu, który stanie się domem jego grupki w tych niesprzyjających okolicznościach przyrody. Konieczne jest także zapewnienie nieszczęśnikom odpowiedniej dawki leków antyradiacyjnych.

W okolicy jest jeszcze kilka band, ale w takich sytuacjach zwykłe więzy społeczne puszczają i trzeba bezpardonowo walczyć z nimi o dostęp do zasobów. W każdej rundzie gracze wysyłają kolejno swoich ludzi na dostępne pola akcji – do wyboru m.in. zbiór odpadów organicznych (brązowe żetony), chemicznych (beżowe), plastikowych (białe) i gruzu (czarne), polowanie na zmutowane zwierzęta (przypominające owce, dzikie świnie i krowy), hodowla zmutowanych żółtych i pomarańczowych grzybków (a myśleliście, że leki na chorobę popromienną to z czego się robi? Ziołolecznictwo!), rozbudowa i przebudowa bunkra… W zaawansowanej wersji gry (z kartami) możemy także werbować humanoidalne roboty (tzw. Pomocników) oraz budować technologie (Usprawnienia). Bardzo ważną akcją jest poszukiwanie innych niedobitków (akcja dostępna tylko wtedy, kiedy mamy wolne miejsce w naszym bunkrze) – gdy nasza grupa powiększa się, w dalszych turach mamy więcej możliwości.

Po 4, 7, 9, 11, 13 i 14 turze mamy burze elektromagnetyczne. Nasi ludzie muszą wtedy przebywać w bunkrze i dostać leki antyradiacyjne (po dwie jednostki na łebka, wyjątkiem są świeżo pozyskani członkowie bandy, zakładamy, że posiadają jakąś odporność i można podać im tylko pół dawki). Leki można pozyskać dzięki specjalnym akcjom, przetwarzając grzybki lub mutanty, a nawet odpady! (Do tej ostatniej opcji potrzebne są technologie zwane Dużymi Usprawnieniami, np. Garncarnia będąca zaawansowanym laboratorium destylującym substancje lecznicze z odpadów chemicznych). Ponadto w fazie burz, jeśli posiadamy w niewoli conajmniej dwa mutanty tego samego rodzaju, w nasze zasieki wpadają dodatkowe sztuki, zwabione potępieńczym wyciem swych pobratymców.

Jeżeli w fazie burz graczowi zabraknie leków, otrzymuje karty mutacji za każdą brakującą jednostkę. Jeśli pozwolimy naszej grupie zbytnio zmutować, będzie ona skazana na zagładę, więc należy unikać tej opcji.

Jeszcze jedną częstą zapominaną zasadą jest konieczność przebudowywania całego bunkra za jednym zamachem. Jeśli decydujemy się na upgrade z drewnianego na podziemny lub z podziemnego na wzmacniany gruzem, musimy to zrobić w jednej akcji – nie chcielibyśmy przecież, żeby przez przebudowywany dach nakapał nam radioaktywny opad, prawda?

Gra kończy się po 14 rundzie przybyciem ekipy ratunkowej z Galactiki, która wybiera do uratowania grupę o najlepiej rozwiniętej infrastrukturze. Podczas rozpoznawczego przelotu raptorami wybawiciele obliczają wartość punktową zgromadzonych technologii, schwytanych mutantów i wybudowanych bunkrów. Wygrywa gracz z największą liczbą punktów.

I jak, lepiej niż gospodarstwo rolne w XVII w? Teraz już wiem, po co Lookout Games wypuściło te alternatywne plansze

Nawet nie zdążyłam napisać, że wybieram się na konwent, a tu sru i już po konwencie. Eeeech…

Niewątpliwie Avangarda 2009 to moje najfajniejsze 4 dni w tym roku. Dla totalnie niezorientowanych – Avangarda to duży warszawski konwent, czyli taka impreza, na której można posłuchać prelekcji na różne niszowe tematy, wziąć udział w konkursach i pograć w planszówki. W tym roku Ava ponownie odbyła się w szkole, do której mogę w 20 minut przespacerować się na piechotkę, więc to już był jej pierwszy duży plus.

Albo ja się robię bardziej wybredna, albo prelekcje coraz mniej zachęcające (obstawiam to pierwsze – jak pierwszy raz byłam na konwencie, to nie skreśliłam połowy programu z hasłami “to już słyszałam”, “tego gościa nie lubię”, “to mnie na pewno nie interesuje”). W związku z tym postawiłam tym razem na opcję planszówkową i nie byłam na ani jednej prelekcji (znaczy pobrałam próbki z trzech, ale małe).

W czwartek w ogóle nie wyszłam z Games Roomu – poznałam parę osób, które znałam z forum, parę zupełnie nowych ludziów i parę gier. Załapałam się też do półfinałów turnieju Jungle Speeda, ale w półfinale zupełnie mi nie poszło.

W piątek dojechała ekipa lubelska i za diabła nie pamiętam, co robiliśmy. Na pewno graliśmy w Small World. Wieczorem poszliśmy na konkursy “Prawda czy fałsz” i Potterowy. W pierwszym otarliśmy się o podium (4. miejsce), w drugim kibicowałam dzielnej drużynie RR, grając w międzyczasie na komórce. Było fajnie. Konwent zaczął obrastać karteczkami “uwaga, punkt programu ten i ten odwołany”, co znacznie ułatwiało mi decyzję, czy pójść do GR

Sobotę rozpoczęliśmy konkursem “z jakiego filmu ten kadr”, a potem poszliśmy w planszówki z małą przerwą na konkurs Tolkienowski. Oba konkursy znacząco poprawiły się w porównaniu z zeszłym rokiem, acz filmowy miał poważne problemy techniczne (rzutnik nie chciał działać bez prądu). Potem świetnie bawiliśmy się, zgadując pozostałe kadry przygotowane na konkurs. Poszło nam o wiele lepiej niż w samym konkursie. Niemniej głównym daniem dnia było planszówkowanie, ukoronowane doskonałą partią TtA.

W niedzielę przyszliśmy na jeden punkt programu – konkurs planszówkowy. Zgodnie z planem wygraliśmy, a nawet zrobiliśmy 120% normy, bo odpowiedzieliśmy na wszystkie pytania (tak, chwalę się bezczelnie). A potem niestety konwent skończył się, ale zrobiliśmy sobie jeszcze udane after-party, a raczej after-granie. Łącznie w 4 dni 29 partii w 15 różnych gier

Podsumowując – bawiłam się doskonale, ale wydaje mi się, że organizacja nieco w tym roku kulała. Ja wiem, że z organizatorami konwentu jest jak z administratorem sieci – jak wszystko jest w porządku, to nikt ich nie zauważa, a jak coś zawodzi, to od razu góra pretensji… Ale jednak pomarudzę: straszny syf w toalecie, słaba promocja turnieju Dominiona, bar zaznaczony na planie w jakimś dziwnym miejscu i wystawiona tam atrapa, bez żadnej informacji, że bufet jest tam, gdzie normalnie, słaba informacja o należnych bonusach (mam wrażenie, że cośtam mi się należało za akredytację w przedpłacie, ale nie wiem, może to tylko człowiekowi przy wejściu się coś pomyliło?), no i te nieszczęsne znikające punkty programu. Żadna z tych wad nie jest specjalnie poważna ani dyskwalifikująca, ale jakoś milej by było, jakby ich uniknąć.

Co oczywiście nie zmienia faktu, że z niecierpliwością czekam na Avę w roku przyszłym, a po drodze jeszcze Falkon i może też Polkon!

Ostrzeżenie: Jeśli nie grałeś w Agricolę, czytanie tego posta nic Ci nie da.

Nowa gra Uwe Rosenberga pojawiła się już jakiś czas temu, ale z powodu słabej dostępności wersji angielskiej nie wszyscy, którzy chcieli, już w nią zagrali. Poniższe porównanie Le Havre z Agricolą ma  pomóc fanom tej ostatniej w szybkim ogarnięciu reguł lub podjęciu decyzji o zakupie.

Liczba ruchów i czas gry: Podobne, wręcz takie sama (przy grze “długiej” w LH). Generalnie ruchy są szybkie, ale można mieć Analisis Paralisis na wyborze ruchu lub na szczegółach (jakie wziąć usprawnienie, które towary sprzedać). Pod koniec obie gry mogą wyraźnie zwolnić, gdy gracze zaczynają nerwowo suwać surowcami i dodawać pod nosem różne liczby.

Mechanika: Najkrótszy sposób na opisanie mechaniki LH, jaki wymyśliłam, to: tak jak w Agricoli, tylko że pionki nie wracają do domu na koniec rundy (tylko zajmują pole aż pójdą gdzie indziej/ zostaną wyrzucone) i wzięcie surowców nie wymaga przestawienia pionka. Ponadto są “darmowe” akcje dodatkowe: kupno/sprzedaż budynku. Ogólnie obie to gry optymalizacyjne.

Akcje: W LH są dwa rodzaje akcji – wzięcie surowców (coś jakby korzystanie z pól, które od początku są na planszy w Agri) lub korzystanie z budynków, które pojawiają się w miarę gry (coś jakby karty etapów w Agri). Można się spierać, że karty etapów w Agri to pewniaki, a tu może się zdarzyć, że jakiś budynek, nie wejdzie do gry, ale idea jest podobna. Karty budynków standardowych podobnie jak karty rund w Agri pojawiają się w losowej kolejności, ale jednak niektóre generalnie później, a niektóre wcześniej (tasujemy na trzy stosy i sortujemy po numerkach). I widzimy od początku, jak się stosik ułożył.

Surowce: Smutna wiadomość dla wielbicieli drewnianych żetoników – surowce w Le Havre są kartonowe. Do tego nie można za bardzo się nimi bawić, bo mają dwie strony oznaczające dwie różne rzeczy – surowiec podstawowy i przetworzony. Aby np. odwrócić “rybę” na “wędzoną rybę” trzeba skorzystać z Wędzarni. Surowców jest 8 rodzajów (ryby/wędzone ryby, drewno/węgiel drzewny, glina/cegła, żelazo/stal, węgiel/koks, zboże/chleb, krowy/mięso, skóra/wyprawiona skóra) + franki (punkty zwycięstwa), czyli podobnie jak w Agricoli (drewno, glina, kamień, trzcina, zboże, warzywa, żywność, owce, dziki, krowy). Uwaga: w Le Havre nie można zjadać nieprzetworzonego zboża!

Karty specjalne: W każdej grze LH bierze udział losowy zestaw budynków specjalnych. W przeciwieństwie do kart pomocników i usprawnień z Agri, karty te są zakryte przed wszystkimi graczami i odkrywane na koniec niektórych rund. Nie jestem przekonana do takiego rozwiązania – niepewność kart specjalnych nie pozwala dobrać pod nie taktyki, więc trafi się coś, albo się nie trafi.

Żniwa: Mechanizm, który w Agri ładnie współgrał z tematem, został jakby trochę na siłę przeniesiony do LH. Co 7 ruchów musim zapłacić żywność. Jeśli mamy zboże, dostajemy kolejne (w przeciwieństwie do Agri nie wymaga siania), jeśli mamy conajmniej parkę krówek, też dostajemy kolejną. Nie pytajcie mnie, jak te biedne krowy się mnożą w tym portowym magazynie…

Brak żywności: W Agricoli kara za głodzenie jest dotkliwa – minus 3 punkty za każdy brakujący żeton naprawdę boli. W LH zamiast dawać żywność można zapłacić frankami (punktami zwycięstwa) w stosunku 1:1, a jeśli i ich zabraknie, wziąć pożyczkę na 20%. To nie jest aż tak dramatycznie i nie trzeba aż tak spinać się na wyżywianie.

Gra solo: Tu też jest jakiś nie opisany w instrukcji haczyk. Agricola: potrzeba więcej jedzenia (to akurat jest w instrukcji) i w grze familijnej Magazyn nie gromadzi żywności. Le Havre: limit 4 dóbr z Targu.

Skalowalność: Idealna w obu grach. Na każdą liczbę osób trochę inna gra.

Hate: To są gry optymalizacyjne. Nie ma hate’a. Co najwyżej surowiec można komuś zgarnąć sprzed nosa.

Replayability: Mieszaniu kart etapów z Agri odpowiada tasowanie stosów budynków standardowych i żetonów rund, natomiast losowe zestawy budynków specjalnych przypominają pomocników i usprawnienia. Wydaje mi się jednak, że w Agricoli regrywalność jest większa, bo jej clue są karty specjalne, a w Agri jest ich więcej.

Podsumowując: wolę Agri, ale w Le Havre też zagram. Zwłaszcza, że na BGG dostępny jest genialny emulator do LH, a Agri co prawda istnieje w wersji komputerowej, ale grać się w nią nie da…

Filek marudził, marudził, aż wymarudził – kupiłam dodatek do Filarów (więcej o tej grze pisałam tutaj).  Mam tylko nadzieję, że ten sukces nie skłoni go do częstszego marudzenia… Zawartość wydaje się być dość uboga jak na 80 zł, ale chyba regrywalność znacząco wzrośnie. Nie przeglądałam jeszcze wszystkich nowych kart, ale wydają się ciekawe.

Szczegółowe omówienie zawartości dodatku:

+ możliwość grania na 5-6 osób (nowe kolory: pomarańczowy i biały)
+ dodatkowa malutka żwirownia (1/1) – tylko do gry 5-6 osobowej
+ 4 nowe wydarzenia
+ 12 nowych rzemieślników
+ 10 nowych przywilejów

+ “tor budowniczych”, czyli kop w losowość
Osoba, która jako pierwsza postawi swojego budowniczego na planszy, trzeciego budowniczego stawia jako ostatnia. Kolejna – trzeciego jako przedostatnia. Zapobiega losowaniom a’la gazoh – 3 budowniczych moich, 3 filka, 3 swoich… Napisali, że to tylko dla 5 i 6 graczy, ale myślę, że i dla mniejszej liczby podziała.

+ Nowe pola na planszy
++ poborca – zamiast płacić podatek – dostajesz tyleż monet
++ wyprawy krzyżowe – zamiast do Przędzalni lub po surowce, można wysłać robotników po punkty zwycięstwa (4 pola: 3->1, 4->1, 6->2, 7->2)
++ Inspiracja – jednorazowa możliwość użycia w tej rundzie cudzego lub swojego raz już użytego rzemieślnika (tyle, że z wydajnością -1)
++ port – sprzedaż surowców o 1 monetę drożej niż na rynku
++ dodatkowe pole przywileju – przywileje dzieli się na dwie talie: 14 trwałych i 9 jednorazówek. Trwałe wykłada się w Kingsbridge, jednorazówki w nowym Shiring

Inne zmiany dla 5-6 graczy:
+ dodaje się malutką Żwirownię
+ w każdej rundzie 5 rzemieślników
+ dla 5 – w każdej rundzie 8 kart surowców, dla 6 – 10 kart surowców
+ zasada specjalna: dla 6 graczy w 6. rundzie bezsensowne w 6. rundzie akcje (zamek, następny rozpoczynający) dają 1 punkt zwycięstwa

Zagrali my sobie dziś Race for the Galaxy. 2 wprowadzające ja z Asią i 2 w składzie pięcioosobowym.

Jak dla mnie – no niezłe, ale bez zachwytu.

Setting i miodność: bardzo ładne karty, setting nie z mojej ulubionej bajki (SF), miodność grania dla mnie średnia.

Technikalia: oznaczenia na kartach na początek przerażają, ale szybko okazują się przyjazne. Łatwo o błąd – zapomnienie o jakimś bonusie czy pokręcenie czegoś przy konsumpcji, ale nie bardzo mam pomysł na technicznie lepsze rozwiązanie tej kwestii bez straty na prostocie karciankowości. Stos kart jest duuuuży i przez to trochę trudno się go tasuje.

Interakcja: jakoś – może to kwestia początkowania – wyglądało to dla mnie, że każdy sobie układa swoje karty, ledwo rzucając okiem, co robi reszta. Może z nabraniem wprawy pilnowanie przeciwnika nabiera więcej wagi i można układać taktykę nie tylko pod siebie. Jak Asia zauważyła, to jest “race”, trzeba patrzeć, czy ktoś nas nie wyprzedza, a nie układać każdy swojego pasjansa. Ale na razie w moim odczuciu interakcji nie ma wcale, jedyną zaobserwowaną było poganianie Filka.

Hate: zerowy. Nie można bezpośrednio szkodzić innym graczom.

Rola czynnika losowego: IMO za duża. A karty są złośliwe i nie przychodzą. Ale tu też wprawa w graniu może to niwelować.

Replayability: nie wiem. Wydaje mi się, że trochę można pograć, ale jednak stos się przewija, a chociaż jest spory, to jednak nie aż tak duży, żeby na nie wiadomo ile go starczyło. Na razie każda taktyka była inna, więc chyba na całkiem sporo gier starczy.

Wiem, że moja recenzja wyszła niezbyt zachęcająco, ale całkiem przyjemnie się gra